Golifa

Golifa
Golifa

Kuzey Kıbrıs Genel Mutfağı

Diğer Tatlılar » Golifa

Golifa malzemeleri;

Buğday 1 Kg Haşlanmış,
Badem 200 Gr,
Kuru Üzüm 100 Gr,
Öğütülmüş Anason 15 Gr,
Susam 200 Gr Yıkanmış,
Fındık 100 Gr,
Çörek Otuy 20 Gr,
Nar 2 Adet Ayıklanmış,
Su.

Golifa uygulama aşamaları;

Golifa;

Tüm haşlananması gerekenler haşlanıp soğutulur.
Tüm malzemeleri bir kapta karıştırılarak servis edilir.

Golifa (veya Koliva), Kıbrıs mutfağına özgü, haşlanmış buğdayın nar, kuru meyveler ve kuruyemişlerle harmanlanmasıyla hazırlanan, bolluk, bereket ve sağlık simgesi geleneksel bir lezzettir. Türkiye'deki aşure ile büyük benzerlikler gösterir; ancak aşure gibi sulu ve pişmiş bir çorba kıvamında değil, malzemelerin haşlanıp süzüldükten sonra kuru bir şekilde harmanlandığı hafif ve besleyici bir salata/tatlı formundadır. [1, 2, 3]

Kültürel Anlamı ve Gelenekleri

Yeni Yıl Ritüeli: Kıbrıs Türk kültüründe golifa, özellikle Aralık ayının sonlarında ve yeni yıla girerken pişirilir. Yeni yılın evlere bolluk, bereket ve şans getirmesi dileğiyle hazırlanarak komşulara, akrabalara küçük kaselerde kaşık eşliğinde dağıtılır. [1, 2, 3]
Niyet ve Paylaşım: Ada genelinde sadece yılbaşında değil, gerçekleşen bir niyetin, adanan bir dileğin ardından da bir nevi şükür ikramı olarak komşularla paylaşılır. [1]

Kıbrıs Usulü Geleneksel Golifa Tarifi

Malzemeler:

500 gram golifalık bütün buğday
250 gram kuru üzüm (sultani veya kuş üzümü)
250 gram çiğ badem (sıcak suda bekletilip kabukları soyulmuş)
1 çay bardağı susam (hafifçe kavrulmuş)
1-2 yemek kaşığı tane anason (veya çörek otu)
2-3 adet tatlı narın taneleri
İsteğe göre ceviz içi, kuru incir veya kuru kayısı [1, 2, 3, 4, 5]

Adım Adım Yapılışı:

Buğdayı Haşlama: Ayıklanıp yıkanan bütün buğdayları derin bir tencereye alın. Üzerini geçecek kadar bol sıcak su ekleyerek buğdaylar yumuşayana fakat formunu kaybetmeyene kadar yaklaşık 1 - 1,5 saat haşlayın. [1]
Süzme ve Kurutma: Haşlanan buğdayları süzgece alın ve soğuk sudan geçirin. Üzerindeki fazla nemin gitmesi ve kuru meyvelerin yapışmaması için buğdayları temiz bir bez veya kağıt havlu üzerine sererek tamamen süzülmesini ve soğumasını sağlayın. [1, 2]
Ön Hazırlıklar: Bademleri sıcak suda 5 dakika bekletip kabuklarını soyun ve ikiye bölün. Susamı küçük bir tavada rengi hafif dönene kadar yakmadan kavurun. Kuru üzümleri şişmesi için ılık suda bekletip süzün. [1, 2]
Harmanlama: Tamamen soğuyan ve kuruyan buğdayları geniş bir kaba alın. Üzerine soyulmuş bademleri, kuru üzümleri, kavrulmuş susamı, anason tanelerini ve bolca ayıklanmış tatlı nar tanelerini ekleyin. Tüm malzemeleri ezmeden, zedelemeden güzelce karıştırın. [1, 2]
Servis: Oda sıcaklığında veya buzdolabında soğutulduktan sonra küçük kaselerde servis edilir. Genellikle narların ekşi-tatlı dengesi yettiği için şeker eklenmez ancak arzuya göre servis esnasında üzerine az miktarda pudra şekeri veya bal gezdirilebilir. [1, 2]

Lezzetli Bir Golifa İçin Püf Noktaları

Kuruluğun Önemi: Buğdayların haşlandıktan sonra çok iyi süzülmesi gerekir. Eğer ıslak kalırlarsa salata formunu kaybeder, birbirine yapışır ve eklenen susamlar topaklanır. [1]
Nar Seçimi: Golifaya sulu ve taze bir patlama hissi veren en önemli malzeme nardır. Tarifte kullanılacak narların mutlaka ekşi değil, tatlı çeşitten seçilmesi tatlının lezzet dengesi açısından kritiktir. [1]
Sağlıklı Alternatif: İçerisinde rafine şeker, un veya katı yağ barındırmadığı için günümüzde diyet yapanlar veya sporcular tarafından da oldukça sağlıklı, yüksek lifli bir ara öğün ya da kahvaltı alternatifi olarak tüketilir. [1, 2]