Şıra Yapımı

Name: Şıra Yapımı
Yield: 0 Kişilik
Cuisine: Türk
Ingredients: Şıra Yapımı malzemeleri : Şıralardan söz etmeden önce bağ, bağcılık, üzümün suyunun (

Türk » Kahramanmaraş Mutfağı

Pratik Bilgiler » Şıra Yapımı

Şıra Yapımı malzemeleri;

Şıralardan söz etmeden önce bağ, bağcılık, üzümün suyunun (şerbet) çıkarılması gibi temel bilgileri aktarmamız gerekiyor:
K.Maraş’ta bağcılık bir tür yayla yazlıkçılığı şeklindedir.
Üzüm satarak para kazanma amacı güdülmez.
Bertiz bu kavramın dışında kaldığı gibi, kimi bağcılar da bağcılıktan kazanç sağlamaktadırlar.
Yarım yüzyıl öncenin Maraş’ında, at (gölük ya da beygir denirdi), eşek ve katır sırtında bağlara gidilir ve göçülürdü.
Her bağcının bağında “huğ” denilen, tek göz, küçük bir bağ damı bulunurdu.
Huğlar genellikle harçsız taş duvarlarla örülür, üzerleri ise gaz tenekeleriyle kapatılırdı.
Son yıllarda bu huğlar hemen hiç kalmamış, yerlerine saray yavrusu görkemli konutlar yapılmıştır.
K.Maraş’ın kuzeyinde kilometrelerce uzunlukta olan Ahır Dağ ları baştan sona yazlıklarla bezenmiştir.
Bağ evlerinin önünde geniş bir “seki” olur ve bu sekinin çevresine gölgelik ağaçlar dikilirdi.
Su olmayan bağlara musluk denilen sarnıçlar yapılarak kar ve yağmur suları biriktirilir; ya da yakın bir pınardan yine hayvan sırtında su taşınırdı.
Su iki şekilde taşınırdı: Ya “kalaz” , ”tuluk” denilen tulum çıkarılmış davarın derisiyle; ya da her biri iki gaz tenekesi alacak şekilde ahşaptan yapılmış sandıklar aracılığıyla…
Böylelikle her defasında dört teneke yani 80 litre su taşınabilirdi.
Bir ev için en az iki kez su getirilmesi gerekirdi.
Şıra yapılan günlerde üç ya da dört kez suya gidilirdi.
Şu günlerde bile Maraş’ımızın bağlarında akşamdan sonraları silah sıkma alışkanlığı vardır.
Özellikle cumartesiyi pazara bağlayan gecelerde akşam yemeğinden sonra “Vardı haa!” diye bağırarak peşinden silah sıkmak; keyif verici; bağcılığın olmazsa olmazlarından biri gibidir.
Çeşit çeşit silahların çıkardığı sesler, alışık olanlar için gerçekten keyif vericidir.
Yazlıkların arası yüzlerce metre olduğu için tehlikesi de yoktur.
Sıkılan silahlardan yarım yüzyıl boyunca bir tek yaralama olayı bile duyabilmiş değilim.
Ayrıca Kahramanmaraş’lılar hep devletin yanında oldukları için, yetkililerce “terör” endişesi kaynağı olarak algılanmamaktadır.

Şıra Yapımı uygulama aşamaları;

Şıra Yapımı;

Bağlarda çocukluktan yeni çıkan delikanlıların en büyük eğlencesi “dolma tüfek”le, ”siyeç”lerde,”cücük” avlamaktır.
Daha küçükler sapan da denilen “cücük lastikleri” ile avlanırlar, daha büyükler barutu ve saçması ağızdan doldurulan “dolma tüfeklerle” avlanırlar.
Şimdilerde “tek saçma” denilen havalı tüfeklerle avlanılmaktaysa da dolma tüfekler yine de kulla nılmaktadır.
Yukarıda adı geçen siyeç, bağların kenarına dikilen ya da kendiliğinden biten genelde meyvesiz ağaçların oluşturduğu bitkisel çitlerdir.
Cücükse, serçeye verilen addır.
Dolma tüfeklerle vurulan cücükleri tüyleri yolunur, alevde ütüldükten sonra içleri temizlenir; tava yapılarak yenir ve çok lezzetli olur.
Bağlarda çok çeşitli üzümler yetiştirilmekle birlikte en çok kabarcık, azezi ve marhabaşı (siyah üzüm) üzümleri bulunur.
Ağüzüm, deve tabanı, kirkit, külefi, yıldız, sergi gibi üzümler ilimiz bağlarında yetişmektedir ama içlerinde şıraya gelen önce kabarcık, sonra azezidir.
(Ahşaptan yapılan üzüm sandıklarına mahra (marka) denirdi. Marhabaşı, sandığın en güzel üzümü anlamına gelmektedir.)